Kerkepaden in de Weipoort opnieuw in het licht. Debat laait op rond toekomst historisch erfgoed

Zoeterwoude – Dat de Kerkepaden al eeuwenlang door het landschap van Zoeterwoude slingeren, weet bijna iedere inwoner. Al generaties lang vormen het Lange Kerkepad, het Korte Kerkepad en het Gelderswoudsche Kerkepad de routes waarlangs men te kerke ging, over de weilanden, dwars door het polderlandschap. Maar de toekomst van deze paden lijkt minder vanzelfsprekend dan hun historie doet vermoeden.

De behandeling van de programma-begroting 2026–2029 in de gemeenteraad – met name in samenhang met bijlage 2: het projectenboek buitenruimte – heeft opnieuw discussie doen oplaaien. Daarin wordt beschreven dat voor de vervanging van de Kerkepaden voorlopig € 1.000.000 is begroot. Dat miljoen is wel wat veel als het om gewoon onderhoudt gaat. Door de bewoners en gebruikers van de Kerkepaden wordt dat dan ook geïnterpreteerd als mogelijk bedreigend voor het huidige karakter van de paden. De vrees bestaat dat het open landschap wordt aangetast óf dat de rustieke authenticiteit van de paden op termijn zou kunnen verdwijnen.

Bewoners laten van zich horen

Op sociale media is de afgelopen weken een gestage stroom berichten te lezen waarin bewoners hun bezorgdheid uiten. Op lokale Facebook-groepen en in buurtchats worden berichten en foto’s gedeeld en wordt gesproken over de cultuurhistorische betekenis van de paden. De boodschap is telkens dezelfde: dit mag niet verloren gaan.

Vooral ouderen wijzen op de cultuurhistorische waarde. “Mijn grootvader liep dit pad al naar de kerk,” klinkt een veel gedeeld citaat. Iets jongere bewoners benadrukken juist het recreatieve en rustgevende belang van de routes. Ook Oud-Zoeterwoude maakt zich druk en heeft de historie van de paden al eerder laten onderzoeken en hieruit blijkt dat de paden al honderden jaren in de Zoeterwoudse polders te vinden zijn. Het sentiment is in ieder geval breed: de paden horen bij Zoeterwoude zoals de toren bij de dorpskern.

Politiek: eensgezind, maar toch onrust

Als je je oor te luisteren legt in de gemeenteraad lijkt niemand daadwerkelijk van plan de Kerkepaden op te heffen en daar een rijksfietspad van te maken. Ook partijen die in online discussies soms tegenover elkaar worden geplaatst, onderschrijven dat de paden behouden moeten blijven. Toch wordt vooral het CDA veel genoemd – volgens critici omdat deze partij zich iets te nadrukkelijk in de discussie mengt.

Andere fracties waren behoedzamer in toon, maar gaven eveneens aan dat de Kerkepaden voor Zoeterwoude essentieel zijn. Van een voorgenomen make-over lijkt dus geen sprake. Toch blijft het wantrouwen onder inwoners voelbaar, zeker zolang er geen expliciete waarborg is opgenomen die het voortbestaan én de landschappelijke openheid van de paden vastlegt.

Meer helderheid gewenst

De spanning zit in de ruimte van interpretatie: plannen uit het projectenboek kunnen volgens sommigen worden gelezen als mogelijkheden tot verlegging of aanpassing, al stellen raadsleden en verantwoordelijk Wethouder Beekhuizen dat dit niet de intentie is. Bewoners beginnen inmiddels om duidelijkheid te vragen– zwart op wit – zodat de historische paden niet enkel “op papier bestaan”, maar daadwerkelijk worden beschermd.

De toekomst van de Kerkepaden zal de komende maanden opnieuw onderwerp van gesprek blijven, zowel in de raad als in de polder zelf. Zolang de koeien grazen en de kerkklok nog hoorbaar is over het land, blijft Zoeterwoude verbonden door deze eeuwenoude paden. Maar bewoners tonen zich eensgezind: “Veranderingen zijn bespreekbaar, maar het Kerkepad moet Kerkepad blijven.”