Na de even verrassende als welkome – en door alle partijen ondersteunde – motie vreemd op de raadsvergadering van 14 december jl was duidelijk dat de toekomst van de kerkepaden bij het college van Burgemeester en Wethouders ligt. Wethouder Beekhuizen sprak namens dat college woorden die geruststellen klonken: de cultuurhistorie van de kerkepaden zal worden gerespecteerd. Tegelijkertijd klonk er een maar — er moet gekeken worden naar de technische staat van de paden en naar de kabels en leidingen die met name bij het korte kerkepad liggen. Wie goed luistert, hoort daarin zowel erkenning als voorbehoud.
Wat bij het terugkijken opvalt, is niet alleen wat wél wordt opgepakt, maar ook wat stilletjes is verdwenen. Het voor januari beloofde voorstel met vier varianten waaruit de raad zou kunnen kiezen, is er niet gekomen. Zonder dat het met zoveel woorden is uitgesproken, lijkt die toezegging van tafel. In plaats daarvan ligt er nu een aangekondigd technisch onderzoek, voorafgegaan door een bewonersbrief. Dat is een duidelijke wijziging in de uitvoering van het eerder geschetste proces. Minder duidelijk is het hoe de vorderingen zijn op het cultuur-historische vlak. Daar zegt de bewonersbrief niets over. Is het college op dat punt ook zo voortvarend?
Dat maakt dit moment ambivalent. Enerzijds is er reden voor optimisme: eindelijk wordt er gekeken, gemeten en technisch onderzocht. En dat is goed. Anderzijds weten we hoe dit soort trajecten kunnen verlopen. Wie betaalt, bepaalt — en de vraag die alles kleurt is welke kwaliteiten je eigenlijk verwacht van een historisch pad. Is het primair een technisch object dat moet voldoen aan hedendaagse normen, of is het een drager van tijd, gebruik en betekenis? Een kerkepad is geen stoep; het is een verhaal in klei en gras, belopen door generaties. Maar als dat niet ook onderzocht wordt?
Daarom is kritisch volgen geen wantrouwen, maar zorgvuldigheid. Het is een hoopvol begin, mits het onderzoek niet verwordt tot een technocratische afvinklijst die het verleden gladstrijkt. Als de cultuurhistorie werkelijk wordt gerespecteerd, dan begint dat bij de juiste vragen — en bij het lef om de antwoorden te laten schuren. Anders eindigt dit traject alsnog in een tranendal. Dat kunnen we ons en de paden niet permitteren.
